รู้จักนกกระเรียนกระดาษ
นกกระเรียน หรือ "สึรุ" (Tsuru) เป็นโมเดลโอริกามิที่โด่งดังและถูกค้นหามากที่สุดในโลก ตำนานญี่ปุ่นเชื่อว่าผู้ที่พับนกกระเรียนครบ 1,000 ตัว (เซ็นบะซุรุ) จะได้รับพรให้สมหวัง จึงกลายเป็นสัญลักษณ์แห่งความหวัง สันติภาพ และกำลังใจที่ผู้คนนิยมพับมอบให้กันในโอกาสสำคัญ
นกกระเรียนเป็นโมเดล ระดับปานกลาง เริ่มจากการพับ "ฐานนก" (bird base) ซึ่งเป็นฐานสำคัญที่เมื่อพับเป็นแล้วจะต่อยอดไปสู่โมเดลอื่นได้อีกมากมาย เหมาะกับผู้ที่พับโมเดลง่าย ๆ คล่องแล้วและอยากก้าวขึ้นอีกขั้น
สิ่งที่ต้องเตรียม
เตรียมของ
- กระดาษสี่เหลี่ยมจัตุรัส 1 แผ่น ขนาดมาตรฐาน 15 × 15 ซม.
- พื้นผิวเรียบ เช่น โต๊ะ สำหรับรีดรอยพับให้คม
- ความใจเย็นสักหน่อย เพราะมีหลายขั้นตอน
แนะนำกระดาษบางแต่เหนียว เช่น กระดาษโอริกามิสำเร็จรูป เพราะต้องพับซ้อนกันหลายชั้น กระดาษหนาเกินไปจะพับยากในช่วงขึ้นรูปคอและหัว
4 ด่านหลักของการพับ
การพับนกกระเรียนแบ่งเป็น 4 ด่านใหญ่ ๆ ทำความเข้าใจภาพรวมก่อน แล้วค่อยลงรายละเอียดทีละขั้นด้านล่าง
ตีเส้นรอยพับ
พับทแยงและพับครึ่งทั้งสองทาง แล้วคลี่ออก ให้ได้รอยไขว้เป็นแนวอ้างอิง
ฐานสี่เหลี่ยม
ยุบมุมทั้งสี่เข้าหากันตามรอย ได้ฐานสี่เหลี่ยม (preliminary base)
ฐานนก
พับกลีบ (petal fold) ทั้งหน้า-หลัง ได้ฐานนกที่มีปลายแหลม
ขึ้นรูปนก
พับคอ หาง หัว และกางปีก ก็ได้นกกระเรียนสมบูรณ์
ขั้นตอนละเอียด
- ตีเส้น: วางกระดาษด้านสีขึ้น พับครึ่งแนวทแยงทั้งสองเส้นแล้วคลี่ออก จากนั้นพลิกกระดาษ พับครึ่งแนวตั้งและแนวนอนแล้วคลี่ออก จะได้รอยพับไขว้กันเป็นแนวอ้างอิง
- ยุบเป็นฐานสี่เหลี่ยม: จับกระดาษแล้วดันมุมทั้งสี่ให้ยุบเข้าหากันตามรอยพับ จนกลายเป็นสี่เหลี่ยมเล็ก ๆ ที่มีปลายเปิดอยู่ด้านล่าง (ฐาน preliminary)
- พับขอบเข้าหากึ่งกลาง: หันปลายเปิดลง พับขอบล่างสองข้างของชั้นบนเข้าหาเส้นกึ่งกลางให้เหมือนว่าว รีดแล้วคลี่ออก และพับสามเหลี่ยมด้านบนลงมาแล้วคลี่ออก เพื่อทำรอย
- พับกลีบ (petal fold): ยกปลายล่างของชั้นบนขึ้นไปด้านบนตามรอยที่ทำไว้ พร้อมพับขอบสองข้างเข้าใน กระดาษจะแบนลงเป็นรูปข้าวหลามตัดยาว ทำซ้ำอีกด้าน
- ได้ฐานนก: ตอนนี้จะได้ "ฐานนก" ที่มีปลายแหลมด้านบนและขาเรียวสองขาด้านล่าง
- พับให้เรียว: พับขอบล่างสองข้างของขาแต่ละข้างเข้าหาเส้นกึ่งกลาง ทั้งหน้าและหลัง ให้ขาเรียวลง
- ทำคอและหาง: ใช้ พับกลับด้านใน (inside reverse fold) ดันขาข้างหนึ่งขึ้นเป็นคอ และอีกข้างเป็นหาง
- ทำหัว: พับกลับด้านในที่ปลายคออีกครั้ง ทำเป็นหัวและจะงอยปาก
- กางปีก: พับปีกทั้งสองข้างลงมาให้ตั้งฉากกับลำตัว
- เก็บงาน: ค่อย ๆ ดึงปีกออกจากกันเบา ๆ พร้อมเป่าลมเข้าตัวนกให้พอง ก็จะได้นกกระเรียนสมบูรณ์
เคล็ดลับ
- ขั้น "ยุบฐาน" และ "พับกลีบ" ยากที่สุด ถ้าติดให้คลี่กลับมาดูรอยพับแล้วลองใหม่
- รีดรอยพับทุกครั้งให้คม ผลงานจะเป๊ะและคอ/หางตั้งสวย
- ฝึกพับ "ฐานนก" ให้คล่อง แล้วโมเดลระดับปานกลาง-ยากอื่นจะง่ายขึ้นมาก
พับนกกระเรียนได้แล้ว ลองพับ หน้าแมว ที่ง่ายกว่า หรือดู โมเดลยอดนิยม อื่น ๆ
คำค้นที่เกี่ยวข้อง: นกกระเรียน, นก, crane, origami crane, นกกระดาษ, สึรุ, tsuru, senbazuru, พับนก, พับนกกระเรียน